شکلات
تاریخی زندگی

بفرمایید شکلات داغ بخوانید

شکلات چه داغ و چه سرد، از خوردنی های دلخواه همگان است. میانگین مصرف سالانه‌ی آن، حدود ۹ کیلوگرم برای هر نفر در سال است. یعنی چیزی در حدود ۱۸۰ قالب شکلات! اما شکلات از کجا می‌آید و چگونه به چنین خوراکی لذت‌بخش و شیرینی تبدیل می‌شود که عاشق خوردن آن هستیم. در این مقاله می‌خواهیم شما را با داستان این خوراکی پرطرفدار، از گذشته‌های دور تا امروز، آشنا کنیم. پس بفرمایید تا سرد نشده، مقاله‌ی داغ شکلات را بخوانید!

درخت شکلات

داستان شکلات از جنگل‌های بارانی آغاز می‌شود که درختان کاکائو در آن‌جا رشد می‌کنند. روی این درختان، کیسه‌هایی به نام نیام می‌روید و درون نیام‌ها، دانه‌های کاکائو قرار دارد. دانه‌های کاکائو شبیه دانه‌های لوبیا است، اما اندازه‌ی آن‌ها بزرگ‌تر است. این دانه‌ها همان ماده‌ی جادویی شکلات هستند.

درخت کاکائو در سایه‌ی گرم و مرطوب تاج‌های پُر برگ بلندترین درختان جنگل‌های بارانی، رشد می‌کند. در این جا درختان کاکائو شکوفه‌هایی با گل‌های سفید و صورتی می‌دهند. این گل‌ها به طور مستقیم روی تنه و شاخه‌های اصلی رشد می‌کنند. پشه‌های ریزی دانه‌ی گرده را میان شکوفه‌ها جابه‌جا می‌کنند و گل‌ها را بارور می‌کنند تا نیام‌ها را پدید آورند.

پس از حدود چهار ماه، نیام کاکائو به اندازه‌ی یک طالبی رشد می‌کند. یک ماه دیگر طول می‌کشد که به طور کامل رسیده شود. رنگ نیام رسیده از زرد تا قرمز تیره است. نیام‌ها سفت هستند و برای دیدن دانه‌ها باید آن‌ها را شکافت. هر نیام ۴۰ دانه‌ی کاکائو دارد که گوشته‌ای سفید و چسبناک آن‌ها را فراگرفته است. شکلات را از همین دانه‌های ارزشمند می‌سازند.

پذیرایی باستانی

درختان کاکائو در منطقه‌ای باستانی به نام مزوآمریکا رشد می‌کنند. این منطقه شامل جنوب مکزیک و آمریکای مرکزی است. کارشناسان بسیاری بر این باورند که نخستین مردمی که نیام کاکائو را شکافتند تا دانه‌های آن را مصرف کنند، بومیان اُلمَک بودند. این بومیان حدود ۱۲۰۰ تا ۲۰۰ سال پیش از میلاد می‌زیستند.

مایاها نخستین مردمی بودند که دانه‌های کاکائو را از درختان وحشی برداشتند و کاشتند. این سرآغاز کاشت درختان کاکائو بود. مایاها برای به دست‌آوردن کالاهای دیگر، دانه‌های کاکائو را با آزتِک‌ها دادوستد می‌کردند. مایاها و آزتک‌ها از دانه‌های کاکائو نوشیدنی درست می‌کردند و آن را شکلات می‌نامیدند. واژه‌ی شکلات به معنی «آب تلخ» است.

با گذشت زمان، زمین‌هایی که درختان کاکائو در آن‌ها رشد می‌کرد، ارزش بسیار پیدا کردند. آزتک‌ها مالیات را به صورت دانه‌های کاکائو از مردم جمع‌آوری می‌کردند. پادشاهان آزتک انبارهای خود را با این دانه‌های گران‌بها پر می‌کردند. بخشی از دانه‌های کاکائوی را آرد می‌کردند و به سربازان ارتش می‌دادند. آن‌ها آرد کاکائو را به آب می افزودند و می‌نوشیدند.

به سوی اروپا

در ۱۴۹۲م، کریستوف کُلُمب نخستین اروپایی بود که به قاره‌ی آمریکا سفر کرد. در جریان چهارمین و آخرین سفر دریایی خود به این سرزمین جدید که در ۱۵۰۲میلادی انجام شد، کشتی او به قایقی پر از بار مربوط به قوم مایا برخورد کرد. در میان آنچه از قایق بومیان غارت کردند، چیز‌هایی شبیه مغز بادام وجود داشت. آن‌ها در واقع دانه‌های کاکائو بودند.

به‌زودی کاوشگران دیگری به جهان جدید رفتند. در ۱۵۱۹میلادی، کاوشگر اسپانیایی به نام اِرناندو کورتز به مکزیک رسید. منتزوما، امپراتور آزتک‌ها، در یک مهمانی برای او و همراهانش شکلات ریخت تا بنوشند. در آغاز مزه‌ی شکلات برای آن‌ها بسیار تلخ بود، اما با افزودن شکر برای شیرین شدنش، این نوشیدنی عجیب یکی از خوردنی‌های دلخواه شد.

کاوشگران اسپانیایی هنگام بازگشت به اسپانیا، دانه‌های کاکائو را به میهن خود بُردند و نوشیدنی گرم و شیرینی را به مردم اسپانیا معرفی کردند. کاوشگران اسپانیایی که در قاره‌ی جدید مشغول شده بودند، اکنون زمین‌هایی را به چنگ آورده بودند که برای رشد درخت کاکائو مناسب بود. آن‌ها می‌دیدند که کاکائو به یک محصول پول‌ساز تبدیل می‌شود.

کارخانه‌ی شکلات

در ۱۷۶۵م، جیمز وات، مخترع اسکاتلندی، موتور بخار را اختراع کرد که انجام کارها را آسان تر کرد. بهره‌گیری از خُردکنی که با نیروی بخارکار می‌کرد، باعث شد شکلات به کالایی ارزان‌تر برای همه تبدیل شود. در ۱۸۲۸م، کونراد  وَن هوتن، شیمی‌دان هلندی، دستگاه له‌کنی اختراع کرد که باعث شد مزه‌ی شکلات بهتر شود.

دانه‌های کاکائو از توده‌ی کاکائو و کره‌ی چرب تشکیل شده‌اند. کره‌ی کاکائو باعث چرب شدن شکلات می‌شود و با آب به‌خوبی مخلوط نمی‌شود. دستگاه له‌کن شکلات مقدار بسیاری از چربی کاکائو ها را جدا می‌کرد. در نتیجه شکلاتی به دست آمد که طعم خالص‌تری داشت و آسان‌تر با آب مخلوط می‌شد.

در دهه‌ی ۱۸۴۰م، شرکت شکلات‌سازی فرای در انگلستان نخستین شکلات جامد را ساخت. آن‌ها پودر کاکائو و شکر را به جای آب با کره‌ی ذوب‌شده‌ی کاکائو مخلوط کردند. مخلوط جدید را درون قالب ریختند و سپس خنک کردند تا سفت‌تر شد. انواع مختلف شکلات به صورت تخته‌ای یا طرح‌های دیگر، قالب‌گیری شد.

منبع

Jenner Caryn, The Story of Chocolate, DK Pub 2005

Leave a Reply

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *