کتاب مرجع

خزندگان و دوزیستان ایران

خزندگان و دوزیستان شگفت‌انگیزی در ایران یافت می‌شود. بیش از ۹۰۰۰ گونه خزنده در جهان زندگی می‌کنند که ۲۲۵ گونه از آن‌ها در ایران یافت می‌شود. با این‌که سهم ایران از کل خزندگان جهان حدود ۲/۵ درصد است، ایران آمارهایی شگفت‌انگیز درباره‌ی خزندگان دارد. برای مثال، از ۱۸۰ گونه گکو که در خانواده‌ی گکوهای انگشت برگی جای دارند، ۱۰ گونه در ایران یافت می‌شود که ۸ گونه، انحصاری ایران است و ۲ گونه فقط در کشورهای همسایه‌ی ایران دیده شده‌اند. گکوها به سبب ساختار ویژه‌ی کف دست و پای خود می‌توانند از سطحی به صافی شیشه بالا بروند.

کتاب راهنمای میدانی خزندگان و دوزیستان ایران، نوشته‌ی کامران کمالی، بخشی از دستاورد‌های دو دهه‌ی از زندگی پژوهشی اوست. او با کمک هوشنگ ضیایی، از پیشگامان معرفی جانوران ایران، به عرصه‌ی پژوهش‌های میدانی در زمینه‌ی خزندگان و دوزیستان گام نهاد و در این راه از همکاری امید مظفری بهره‌مند شد. کمالی در طرح نخستین اطلس خزندگان ایران نقش داشته، از ۱۳۸۱ در دوره‌های آموزش راهنمایان طبیعت‌گردی فعالیت کرده و مدیرعامل مؤسسه‌ی مطالعات خزندگان و دوزیستان ایران است.

نمونه از محتوا

برای آشنایی با نگارش آقای کمالی، متن معرفی یکی از گونه‌های انحصاری ایران در ادامه می‌آید.

افعی شاخ‌دار عنکبوتی: Spider-tailed Horned Viper نام علمی: Pseudocerastes urarachnoides
پراکنش جهانی: ایران / پراکنش در ایران: ایلام، خوزستان، کرمانشاه / اندازه: طول کل ۵۳ و دم ۶ سانتی‌متر است.
کلید شناسایی: دارای زواید رشته‌ای و یک جسم تخم‌مرغی شکل در انتهای دم است.
زادآوری: نامشخص / وضعیت: این مار در ایران کمیاب است. / وضعیت حفاظتی: ملی غیرحمایت‌شده‌ی عادی
تغذیه: پستانداران کوچک، خرندگان و پرندگان کوچک / زمان فعالیت: روز

افعی شاخ‌دار دُم‌عنکبوتی در تپه‌ها و نواحی مرتفع با بستر آهکی زندگی می‌کند. در ساعت‌های گرم تابستان، شکاف‌های عمیق صخره‌های گچی را به علت خنک و مرطوب‌بودن ترجیح می‌دهد. به طور معمول بوته‌هایی در کنار لانه‌ای این افعی دیده می‌شود که از آن‌ها در وقت‌های خنک روز، مانند عصرها و صبح زود، به عنوان کمین‌گاه یا محل استراحت استفاده می‌کند.

در زمان احساس خطر، صدای «هیس‌هیس» از خود تولید می‌کند. سپس سر و گردن خود را از زمین بلند و بدون هیچ‌گونه هشداری به سمت دشمن حمله می‌کند. کل زمان عمل حمله در این مار بسیار سریع است و حتی کم‌تر از یک ثانیه طول می‌کشد. این مار انتهای دُم خود را طوری حرکت می‌دهد که شبیه حرکت یک عنکبوت است و از این طریق باعث جلب توجه طعمه‌های خود می‌شود.

خزندگان و دوزیستان ایران
راهنمای میدانی خزندگان و دوزیستان ایران

خزندگان و دوزیستان ایران، راهنمای میدانی

نویسنده: کامران کمالی
ویراستار ادبی: مهری تقی‌پور
مشخصات چاپ: تهران: ایران‌شناسی ، چاپ اول ۱۳۹۲
مشخصات ظاهری: جلد شومیز، قطع پالتویی، ۳۶۸ص، رنگی
شمارگان: ۳۰۰۰ نسخه
بها: ۴۲۰۰۰۰ ریال
شابک: ۹۷۸-۹۶۴-۲۷۲۵-۸۹-۲

این کتاب شامل عکس‌هایی از همه‌ی خزندگان (۲۲۵ گونه) و دوزیستان (۲۲ گونه) شناسایی شده در ایران همراه با توصیف دقیق هر گونه است. این کتاب به گفته‌ی استیون سی. اندرسون، پیشگام خزنده‌شناسی در ایران، «نخستین راهنمای فراگیر این جانوران در زبان فارسی است» و «خدمتی بزرگ به دانشجویان، کارمندان پارک‌های ملی، مناطق حفاظت شده و بازدیدکنندگان است.» استیون سی. اندرسون که سال‌ها در بیابان‌های ایران به جست‌وجوی خزندگان پرداخته و خود کتابی درباره‌ی سوسمارهای ایران به زبان انگلیسی نوشته است می‌گوید: «این کتاب شالوده کارهای آینده درباره این جانوران را خواهد ریخت.»

کتاب را از پایگاه انتشارات ایران‌شناسی خریداری کنید

One comment

Leave a Reply

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *