پیشگفتار
مقاله‌ها نوشتن

در پیشگفتار کتاب چه بنویسیم؟

بیش‌تر کتاب‌های غیرداستانی بزرگسالان، از جمله کتاب‌های دانشگاهی، چند بخش کوتاه پیش از فصل نخست کتاب دارند. دیباچه (Foreword)، پیشگفتار (Preface) و مقدمه (Introduction). هر یک از این بخش‌ها تعریف و کارکرد خاصی دارند. دیباچه سخنی است که فرد دیگری درباره‌ی کتاب می‌نویسد. پیش‌گفتار سخنی است که نویسنده درباره‌ی کتابش می‌نویسد. او در مقدمه‌ به مطالبی درباره‌ی موضوع کتاب می‌بپردازد که پیش‌نیاز خواندن دیگر مطالب کتاب است.

دیباچه

دیباچه سخنی درباره‌ی ارزش کتاب و جایگاه نویسنده است که فرد دیگری می‌نویسد. برای مثال دانشمندی که در موضوع کتاب از پیشگامان است یا صاحب‌نظر به شمار می‌آید، درباره‌ی ارزش کتاب و جایگاه نویسنده‌ی آن سخن می‌گوید. شاعران پیشین وقتی در گذشته مدح سلطان را در آغاز دیوان می‌آوردند، با نام بردن از آن‌ها به کتابشان اعتبار می‌بخشیدند. چنان‌که سعدی گوید: «علی‌الخصوص که دیباچه‌ همایونش، به نام سعد ابوبکر سعد بن زنگی است».

پیشگفتار

پیشگفتار سخن نویسنده درباره‌ی کتاب است. او ویژگی‌های کتاب و روش کارش برای نوشتن کتاب را شرح می‌دهد. (نه هرچه دلم خواست بنویسم چون کتاب خودم و صفحه‌ی مربوط به خودم است.) او می‌تواند درباره‌ی پیشینه‌ی تولید کتاب‌هایی در همان موضوع بنویسد و بگوید که کتابش چه برتری‌هایی دارد. او می‌تواند بنویسد که محتوای کتاب به چه شیوه‌ای فراهم شده، منابع اصلی چه بوده است و این که خواننده هنگام خواندن کتاب به چه چیزهایی بیش‌تر دقت کنند.

مقدمه

سخنی درباره‌ی موضوع کتاب است که پیش‌نیاز فهم مطالب کتاب است. مقدمه و پیشگفتار را گاهی در برابر  Introduction و گاهی در برابر Preface به کار می‌برند. اما به یاد داشته باشید که پیش‌گفتار (Preface) سخنی درباره‌ی خود کتاب است، حال آن‌که Introduction سخنی درباره‌ی موضوع کتاب است که پیش‌نیاز مطالب اصلی کتاب است. در شیوه‌نامه‌ی دانشگاه شیکاگو آمده است: «مطلبی درباره‌ی کتاب نه درباره‌ی موضوع کتاب باید در پیش‍گفتار آورده شود. ۱٫۴۲»

سخن دهخدا

دیباچه نوعی جامه‌ی ابریشمین بود که روی همه جامه‌های دیگر می‌پوشیدند. در لغت‌نامه دهخدا آمده: «جامه‌ای است نیمچه از دیبای خسروانی مکلل که پوشش خاصه‌ی پادشاهان عجم بودی، آن را بر بالای جامه‌های دیگر پوشیدندی و در هیچ پوشش چندان تکلف نکردندی که در دیباجه، زیرا که آن یکی از علامات پادشاهی است.» دهخدا در ادامه توضیح می‌دهد که: «خطبه کتاب را نیز گویند.» در واقع به معنای سرآغاز است، یعنی آنچه در آغاز کتاب یا سخنرانی برای تفهیم موضوع نویسنده یا گوینده آید.

درباره‌ی نوشتن بیش‌تر بخوانید

دیدگاه خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نوشته‌های سالارکتاب را بخوانید و به دوستان خود پیشنهاد بدهید اما از کپی کردن و انتشار آن‌ها در سایت‌های دیگر بپرهیزید. این کار ناپسند را سرقت ادبی می‌نامند که سبب کاهش انگیزه برای تولید نوشته‌های اصیل می‌شود. سرقت ادبی پیگرد قانونی دارد و سبب کاهش رتبه‌ی سایت در موتورهای جست‌وجو به ویژه گوگل می‌شود.