ابوالقاسم غفاری
شخصیت‌ها علمی

غفاری راه آپولو را هموار کرد

هنگامی‌که در سال ۱۹۵۷م (۱۳۳۶ش) روس‌ها نخستین ماهواره‌ی جهان به نام اسپوتنیک۱ را در مدار زمین قرار دادند، دولت‌مردان ایالات متحده‌ی آمریکا نگران عقب ماندن از رقیب خود شدند. آن‌ها سازمان ملی هوا و فضا (ناسا) را بنیان نهادند و برترین دانشمندان و متخصصان را به همکاری با این سازمان فراخواندند. یکی از دعوت‌شدگان، ابوالقاسم غفاری (۱۲۸۶-۱۳۹۲ش) ریاضی‌دان و فیزیک‌دان ایرانی بود.

ابوالقاسم غفاری

ابوالقاسم غفاری در ۲۵ خرداد ۱۲۸۶ش در تهران چشم به جهان گشود. ریاضیات را در مدرسه‌ی دارالفنون نزد محسن هشترودی آموخت. سپس به فرانسه رفت و دکترای ریاضیات و فیزیک را از دانشگاه سوربن فرانسه دریافت کرد. پایان نامه‌ی دکترایش درباره‌ی ریاضیات حرکت براونی بود. در آن زمان فقط چند نفر درباره‌ی این موضوع پژوهش می‌کردند که یکی از آن‌ها آلبرت آینشتاین بود. همین موضوع سرآغاز آشنایی و گفت‌وگوهای علمی او با آینشتاین شد.

غفاری از سال ۱۳۱۵ش استاد دانشگاه تهران شد اما به عنوان استاد مدعو در کالج سلطنتی لندن، دانشگاه هاروارد، دانشگاه پرینستون و دانشگاه واشینگتن به تدریس و پژوهش پرداخت. او در سال ۱۹۵۶م (۱۳۳۵ش) به آمریکا رفت و ریاضی‌دان ارشد بنیاد ملی استاندارد آمریکا شد. در این بنیاد با هوگ درایدن آشنا شد که چندی بعد به عنوان معاون ناسا برگزیده شد. غفاری به دعوت او در سال ۱۹۶۴م (۱۳۴۳ش) به ناسا رفت و دو سال بعد به برنامه‌ی آپولو دعوت شد.

راه آپولو

هدف برنامه‌ی آپولو فرستادن فضاپیمای سرنشین‌دار به ماه بود. وظیفه‌ی غفاری و همکار لهستانی و مدیر آلمانی‌اش، تعیین مسیر فضاپیما در جریان سفر به ماه بود تا فضاپیما بتواند در کوتاه‌ترین زمان، بیشترین فعالیت را انجام بدهد و اگر اشتباهی در مسیر رخ ‌داد، آن را اصلاح کنند. چند آپولو به فضا فرستاده شد که موفقیت‌آمیز نبود و چند فضانورد جان باختند. سرانجام آپولو یازده در بیستم جولای ۱۹۶۹م (۱۳۴۸ش) نخستین انسان را سالم بر سطح ماه فرود آورد.

غفاری در گفت‌و‌گو با ایسنا درباره نقش خود در سفر آپولو گفت: «ما باید جاذبه زمین و ماه را محاسبه و مشخص می‌کردیم که چه مقدار و چگونه اصلاحات میان دوره‌ای قدرتمند برای استقرار یک راکت در مدار اطراف ماه مورد نیاز است. یک اشتباه کافی بود تا راکت با ماه تصادم کند و یا از مدار خارج شده و به اعماق فضا بیافتد. ما همچنین باید بازگشت دوباره فضاپیمای سرنشین‌دار را هم محاسبه می‌کردیم.» او مدال افتخار ماموریت سفر به ماه را دریافت کرد.

بیش تر بدانید

مقاله های غفاری در پایگاه ناسا

معرفی غفاری در پایگاه انجمن اخترشناسان آمریکا


مجموعه‌ی اخترشناسی و فضا

منظومه‌ی خورشیدی، نویسنده: لی.زا ایی. گریت‌هاوس، مترجم: حسن سالاری
کاوش در فضا، نویسنده: کانی یانکوفسکی، مترجم: سلیمان فرهادیان
تاریخ اخترشناسی، نویسنده: لیزا ایی. گریت‌هاوس، مترجم: حسن سالاری
فضاپیمایی به نام زمین، جینا دل فوکو، مترجم سلیمان فرهادیان
اخترشناسان و تلسکوپ‌ها، کانی یانکوفسکی، مترجم: سلیمان فرهادیان

ابوالقاسم غفاری
ابوالقاسم غفاری

Leave a Reply

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *