فیروز نادری
شخصیت‌ها علمی

فیروز نادری و برنامه‌ی کاوش‌ در مریخ

فیروز نادری هنگامی به عنوان مدیر برنامه‌های کاوش در مریخ (سیاره‌ی بهرام) برگزیده شد که چند برنامه‌ی کاوش در این سیاره شکست خورد. او اخترشناس، فضانورد یا سازنده‌ی کاوشگرهای فضایی نیست. با وجود این، توانست برنامه‌ی کاوش در سیاره‌ی سرخ را به خوبی پیش ببرد. در این برنامه دو روبات به نام‌های روح و فرصت بر سطح مریخ قرار گرفتند و آن را کاوش کردند. این پیشرفت‌ها از توانایی ویژه‌ی نادری در مدیریت راهبردی، یعنی برنامه‌ریزی دقیق برای رسیدن به هدف‌های تعیین شده، سرچشمه می‌گیرد.

زندگی فیروز

فیروز نادری در سال ۱۳۲۵ش در شیراز چشم به جهان گشود. آموزش‌های آغازین را در همین شهر فراگرفت. سپس به تهران آمد و دوره‌ی دبیرستان را در رشته‌ی ریاضیات در دبیرستان اندیشه گذراند. او برای ادامه‌ی تحصیل به آمریکا رفت. سرانجام دکترای مهندسی الکترونیک را از دانشگاه کالیفرنیای جنوبی دریافت کرد. آن‌گاه به ایران بازگشت و چندی در مرکز سنجش از راه دور به کار پرداخت. اما شرایط کار در ایران چنان شد که نادری به ناچار به ایالات متحده آمریکا بازگشت. او چاره‌ساز کارهایی بزرگ در این کشور شد.

نادری در سال ۱۹۷۹م (۱۳۵۸ش) به بخش جی‌پی‌ال سازمان ناسا راه یافت. در آن‌جا به طراحی سامانه‌ی ماهواره‌ای برای پوشش تلفن‌های همراه پرداخت. سپس به عنوان مدیر برنامه‌ی ماهواره‌های ارتباطی دارای فناوری پیشرفته در اداره‌ی مرکزی ناسا برگزیده شد. پس از آن، مدیر برنامه‌ی بررسی فضایی بادهای مناطق اقیانوسی شد. دستاوردهای این برنامه به بهبود پیش‌بینی هواشناسی کمک کرد. نادری از سال ۱۹۹۶م (۱۳۷۵ش) مدیر برنامه‌ی جست‌وجوی شواهد زندگی در ورای منظومه‌ی خورشیدی بود.

کاوش در مریخ

فیروز نادری در سال ۲۰۰۰م به عنوان مدیر برنامه‌های کاوش در بهرام (مریخ) برگزیده شد. او برنامه‌ی سفر دو روبات به نام‌های روح و فرصت را به بهرام تنظیم کرد. این دو رهنورد در سال ۲۰۰۴م (۱۳۸۲ش) بر سطح بهرام قرار گرفتند و عکس‌ها و اطلاعات بسیار ارزشمندی به زمین فرستادند. بیش از یک هزار کارشناس در این برنامه همکاری داشتند و هماهنگی این برنامه‌ی بزرگ با نادری بود. پیشرفت برنامه‌ی کاوش در بهرام باعث شد که نادری را در سال ۲۰۰۵م (۱۳۸۳ش) به عنوان مدیر کاوش‌های منظومه‌ی خورشیدی برگزینند.

موفقیت برنامه‌ی کاوش در مریخ از چند نظر اهمیت ویژه یافت. نخست این که ناسا دو بار فضاپیماهایی را به مریخ فرستاده اما شکست خورده بود. اگر سومین کوشش نیز شکست می‌خورد، اعتبار ناسا بسیار آسیب می‌دید. دوم، به سبب فضای رسانه‌ای پس از رویداد یازدهم سپتامبر، موفقیت برنامه‌ای بزرگ که با مدیریت یک ایرانی انجام شد، به وجهه ایرانیان در آمریکا کمک کرد. سوم این که موفقیت این برنامه نشان داد ایرانیان نه فقط می‌توانند پژوهش‌های علمی برجسته‌ای انجام دهند بلکه می‌توانند برنام‌های علمی بزرگ را مدیریت کنند.

نگاه فیروزه‌ای

فیروز نادری بیشتر سال‌های زندگی خود را در خارج از ایران بوده است اما دلبستگی بسیار به فرهنگ و تمدن ایرانی دارد. در این باره می‌گوید: «من با دوستان آمریکایی خودم معمولا درباره تاریخ و تمدن ایران صحبت می‌کنم. توضیح می‌دهم که ما دو هزار سال پیش چه جایگاهی داشتیم و بعدها در زمینه‌های علمی مانند نجوم چه دستاوردهای مهمی داشتیم و به پیشرفت علوم کمک کردیم.» او خودش را خوگرفته با دو فرهنگ می‌داند و از این رو هم به مراسم جشن کریسمس توجه دارد و هم جشن نوروز را با شکوه برگزار می‌کند. او بر این باور است: «هنگامی که از فضا و بیرون از جو به زمین نگاه می‌کنیم، اتحاد زمین را می‌بینیم و تفاوت‌ها دیده نمی‌شوند.»



مجموعه‌ی اخترشناسی و فضا

منظومه‌ی خورشیدی، نویسنده: لی.زا ایی. گریت‌هاوس، مترجم: حسن سالاری
کاوش در فضا، نویسنده: کانی یانکوفسکی، مترجم: سلیمان فرهادیان
تاریخ اخترشناسی، نویسنده: لیزا ایی. گریت‌هاوس، مترجم: حسن سالاری
فضاپیمایی به نام زمین، جینا دل فوکو، مترجم سلیمان فرهادیان
اخترشناسان و تلسکوپ‌ها، کانی یانکوفسکی، مترجم: سلیمان فرهادیان

دیدگاه خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نوشته‌های سالارکتاب را بخوانید و به دوستان خود پیشنهاد بدهید اما از کپی کردن و انتشار آن‌ها در سایت‌های دیگر بپرهیزید. این کار ناپسند را سرقت ادبی می‌نامند که سبب کاهش انگیزه برای تولید نوشته‌های اصیل می‌شود. سرقت ادبی پیگرد قانونی دارد و سبب کاهش رتبه‌ی سایت در موتورهای جست‌وجو به ویژه گوگل می‌شود.